Vòng xe máy bảy ngày quanh Khánh Hòa, bắc xuống nam

Bảy ngày, một chiếc xe máy, cả tỉnh từ chóp bắc xuống tới rìa nam. Ngược Quốc lộ 1 lên phía bắc tới muối Hòn Khói, Dốc Lết, bến đi Điệp Sơn ở Vạn Giã và điểm cực đông của đất liền ở Mũi Đôi; qua con đường Đèo Cả cũ rồi quay về thành phố; ngược tây lên đèo Khánh Lê tới tận đỉnh; xuôi nam qua đèo Khánh Sơn lên cao nguyên; xuống vịnh Cam Ranh và Bình Lập; theo đường ven biển Núi Chúa tới Vĩnh Hy và Phan Rang; rồi về nhà theo Quốc lộ 1. Đó là vòng đường tôi chạy với bất cứ ai tới chơi một tuần.

Không phải kiểu chạy khó. Ngày dài nhất là ngày đi đèo ở phía tây thành phố, và hai con đèo là hai đoạn leo thật sự duy nhất. Cái quyết định cả tuần là mùa: đường núi đã đóng vào tháng 11 hoặc tháng 12 trong cả hai năm vừa rồi, và tôi sẽ không xếp chuyến này vào khoảng tháng 10 tới tháng 12 chút nào.

Chuyện bằng lái, kèm ngày tháng

Việt Nam gia nhập Công ước Vienna 1968 ngày 20 tháng 8 năm 2014, nên giấy tờ nước ngoài duy nhất mà nước này công nhận là bằng lái nước bạn cộng với một Giấy phép lái xe quốc tế cấp theo công ước ấy. Hoa Kỳ, Úc, Nhật Bản, Trung Quốc, Canada, New Zealand và Ấn Độ không cấp loại giấy phép đó. Từ ngày 1 tháng 1 năm 2025 (Nghị định 168/2024/NĐ-CP), người lái không bằng trên bất cứ xe nào trên 125 cc bị phạt 6 tới 8 triệu VND, còn không đội mũ bảo hiểm mất 400.000 tới 600.000 VND. Việc xử lý siết lại trong năm 2026: từ giữa tháng 5 tới hết tháng 6, công an đã kiểm tra 720 người nước ngoài trong tỉnh và phạt 210 người, tổng cộng hơn 610 triệu VND. Bảo hiểm không chi trả nếu không có bằng lái hợp lệ.

Bản dài hơn nằm ở một năm đi xe máy ở Nha Trang. Về chuyện thuê xe, trang Nha Trang Guide về thuê xe máy liệt kê các cửa hàng và giá năm 2026, một chỗ trong đó là 150.000 VND một ngày hoặc 900.000 VND một tuần.

Ngày 1 và 2: muối, cát và điểm cực đông

Ngày 1 ngắn. Chạy Quốc lộ 1 lên phía bắc 25 km tới Ba Hồ xem ba cái hồ, Ninh Hòa ở km 33 để ăn nem nướng ngay tại quê của nó, rồi rẽ đông ra Dốc Lết, cách thành phố 46,3 km, để dành buổi chiều dưới làn nước nông. Ngủ lại đó: ngày 2 bắt đầu ở đồng muối Hòn Khói cách bãi một cây số vào phía trong, nơi diêm dân ở trên ruộng từ 04:00 tới 09:00 trong mùa, từ tháng 3 tới tháng 9.

Rồi lên phía bắc. Vạn Giã, cách thành phố khoảng 60 km, là bến đi Điệp Sơn và là thị trấn cuối trước chỗ rẽ vào Đầm Môn ở Tu Bông. Đầm Môn là cảng ở mũi dải cát Hòn Gốm, cách Nha Trang khoảng 80 km theo một nguồn và 110 km theo một nguồn khác; hãy đổ đầy xăng trên Quốc lộ 1, trên bán đảo không có cây xăng nào ngoài mấy cái làng. Từ Đầm Môn, ra Mũi Đôi thì hoặc thuê một chuyến tàu 30 tới 45 phút rồi trèo, hoặc đi bộ: 12 tới 13 km mỗi chiều qua cát lún, rừng và đá ven biển, cắm trại ở Bãi Rạng và tới được cột mốc kịp lúc mặt trời mọc. Có cả tuần thì tôi đi tàu rồi ngủ ở Đại Lãnh, cách thành phố 80 km. Đi bộ ra Mũi Đôi là bản hai ngày.

Ngày 3: Đèo Cả và một đêm ở nhà

Đại Lãnh là bãi cuối trước con đèo, và khu có người quản lý thu 20.000 VND kèm vòi tắm trong năm 2025. Đèo Cả đưa Quốc lộ 1 vượt núi sang phần Phú Yên cũ, dài 12 km và đỉnh cao 333 m, và từ ngày 21 tháng 8 năm 2017 thì xe chạy suốt đi qua cái hầm dài 4,1 km. Xe máy không được vào hầm, và đó chính là cái hay: con đường cũ vượt đèo vẫn mở và không thu phí, còn 30 phút của nó là đoạn hay nhất cả tuần. Chạy lên đỉnh phía Vũng Rô, quay đầu, rồi 80 km Quốc lộ 1 về Nha Trang. Đêm 3 tôi ngủ trên giường của mình.

Ngày 4: đèo Khánh Lê, lên tới đỉnh

Ngược tây theo QL27C qua Diên Khánh tới Khánh Vĩnh, 30 tới 35 km, chỗ đổ xăng và ăn uống cuối cùng trước đèo. Đèo Khánh Lê dài 33 km theo cách đếm thông thường và cao nhất khoảng 1.700 m ở ranh giới Lâm Đồng, với hồ sơ sạt lở tệ nhất tỉnh: một vụ sạt đã đóng đèo chừng một tuần hồi tháng 12 năm 2024, và một vụ đá rơi ở km 45 đã đập trúng một chiếc xe khách vào khoảng 23:00 ngày 16 tháng 11 năm 2025, làm sáu người chết. Cả con đèo đóng từ ngày 17 tháng 11 năm 2025, mở lại cho mọi loại xe trong khoảng 05:00 tới 18:00 từ ngày 13 tháng 2 năm 2026, và việc sửa chín điểm sạt, khởi công tháng 6 năm 2026, dự kiến xong đầu tháng 10. Ngày 13 tháng 9 năm 2026, cơ quan chức năng vẫn khuyến cáo không qua đèo trong khoảng 18:00 tới 05:00.

Vậy nên: chỉ buổi sáng, chỉ các tháng khô, và xem văn bản hiện hành từ tối hôm trước. Chạy lên đỉnh, chỗ trời lạnh cả khi dưới bờ biển đang nóng, rồi quay xuống. Bản vượt đèo trọn vẹn nằm ở chạy đèo Khánh Lê đi Đà Lạt. Nếu trời mưa thì khu Yang Bay ở km 40 tới 45 là phương án thay thế, 200.000 VND ở cổng trong năm 2026.

Ngày 5 và 6: Khánh Sơn và vịnh Cam Ranh

Chạy Quốc lộ 1 xuôi nam qua chỗ rẽ sân bay tới Ba Ngòi, bên bờ tây vịnh Cam Ranh, rồi ngược tây theo tỉnh lộ 9 (ĐT 656) qua đèo Khánh Sơn, đỉnh cao 600 m, lên Tô Hạp: cách Cam Ranh khoảng 40 km, cách thành phố khoảng 100 km, và là con đường trải nhựa duy nhất đi vào. Thác Tà Gụ cách thị trấn 10 tới 15 km, một dòng rơi thẳng 40 m; vào cửa miễn phí, có nơi báo một khoản phí dọn vệ sinh chừng 10.000 tới 20.000 VND. Ngủ ở Tô Hạp. Biển mây trên thung lũng đẹp nhất vào quãng 05:30 tới 06:30, và cuối tháng 7 hay tháng 8 thì các sạp ven đường đang bán sầu riêng; xem Khánh Sơn mùa sầu riêng.

Ngày 6 là quay lại qua đèo về Ba Ngòi, ghé chợ trước tám giờ, rồi ra Bình Lập, bán đảo ở phía nam vịnh, tới được hoàn toàn bằng đường bộ. Từ khi văn bản tháng 6 năm 2026 cấm mọi tour ra Bình Ba và Bình Hưng, đây là cách hợp pháp để có cái cảm giác đảo. Đây là một thị trấn có căn cứ hải quân: không chụp ảnh bất cứ thứ gì phía sau biển báo quân sự, chuyện đã thuộc phạm vi luật hình sự từ ngày 1 tháng 1 năm 2025. Ngủ lại trong một vịnh nhỏ nào đó.

Ngày 7: đường ven biển Núi Chúa và Quốc lộ 1 về nhà

Từ Bình Lập, đường ven biển chạy xuôi nam qua Bình Tiên và Bãi Kinh (bến cũ đi Bình Hưng, nên không thuê ca nô nào cả) rồi vượt đèo Vĩnh Hy. Hãy đổ xăng trước đoạn đó; có những quãng dài chẳng có gì. Vĩnh Hy cách Cam Ranh 43 km về phía nam, còn Tỉnh lộ 702 chạy tiếp khoảng 50 km dọc rìa biển của Vườn quốc gia Núi Chúa, qua Hang Rái và làng nho Thái An tới Ninh Chử, bãi biển của Phan Rang. Đoạn đèo thì dốc và hứng đá rơi khi mưa lớn. Đường ven biển Núi Chúa có đủ mọi điểm dừng. Từ Phan Rang thì còn 95 km Quốc lộ 1 về Nha Trang, và cụm tháp Po Klong Garai, cách thị trấn 6 tới 7 km về phía tây, là điểm dừng cuối đáng ghé.

Các khoảng cách

Ngày	Chặng	Đường	Số liệu có nguồn
1	Nha Trang, Ba Hồ, Ninh Hòa, Dốc Lết	QL1	25 km, 33 km, 46,3 km tính từ Nha Trang
2	Dốc Lết, Vạn Giã, Đầm Môn, Mũi Đôi, Đại Lãnh	QL1, đường trên dải cát, tàu	Vạn Giã khoảng 60 km, Đầm Môn 80 tới 110 km, Đại Lãnh 80 km tính từ Nha Trang
3	Đại Lãnh, Đèo Cả, Nha Trang	Đường đèo cũ, QL1	Đèo 12 km và 333 m; 80 km về nhà
4	Nha Trang, Khánh Vĩnh, đỉnh đèo rồi quay lại	QL27C	30 tới 35 km tới Khánh Vĩnh; đèo 33 km, khoảng 1.700 m
5	Nha Trang, Ba Ngòi, Tô Hạp, Tà Gụ	QL1, ĐT 656	Tô Hạp khoảng 100 km; đèo 600 m; Tà Gụ thêm 10 tới 15 km
6	Tô Hạp, Ba Ngòi, Bình Lập	ĐT 656, QL1, đường Cam Lập	Tô Hạp cách Cam Ranh 40 km; Bình Lập cách Nha Trang khoảng 80 km
7	Bình Lập, Vĩnh Hy, Ninh Chử, Nha Trang	Đường ven biển, ĐT702, QL1	Vĩnh Hy cách Cam Ranh 43 km; ĐT702 khoảng 50 km; Phan Rang về Nha Trang 95 km

Tôi sẽ làm gì

Hãy chạy nó trong khoảng tháng 2 tới tháng 8, và kiểm tra ba thứ vào tối trước mỗi ngày đi núi: văn bản hiện hành về đèo Khánh Lê, thời tiết trên đèo Khánh Sơn, và xăng. Khởi hành lúc 07:00 mỗi ngày và ra khỏi các con đèo trước giữa chiều; sương mù và mưa là những lý do được nêu cho các lệnh cấm ban đêm. Mang 3 tới 4 lít nước mỗi người trên cồn cát nếu bạn đi bộ ra Mũi Đôi.

Nếu trời mưa: bỏ Ba Hồ (lũ quét trong mưa tháng 10 tới tháng 12), bỏ cả hai con đèo, bỏ đoạn đi bộ ra Mũi Đôi (không được khuyến cáo từ tháng 9 tới tháng 12), và biến nó thành một tuần ven biển, Dốc Lết tới Đại Lãnh ở phía bắc và Bình Lập tới Ninh Chử ở phía nam, chọn theo xếp hạng các bãi biển. Nếu mưa cả tuần thì tháng đã chọn sai; Khánh Hòa từng tháng một nói nên chọn tháng nào.