Ngày 1 tháng 7 năm 2025, Ninh Thuận thôi là một tỉnh và trở thành phần phía nam của Khánh Hòa, cấp huyện biến mất trên cả nước, còn Nha Trang, Cam Ranh, Ninh Hòa và Phan Rang thôi là thành phố và thị xã để thành phường. Tỉnh tôi đang sống đi từ 194 xã, phường và thị trấn xuống còn 65, và cả nước đi từ 63 tỉnh xuống 34.
Với một người tới chơi thì gần như không có gì đổi trên thực địa. Đường phố giữ nguyên tên và số nhà, biển số trên đường giữ nguyên biển số, và tên phường cũ vẫn nằm trên các trang quán ăn, trên danh thiếp và trong dữ liệu bản đồ. Cái đã đổi là mọi địa chỉ, mọi nhãn bản đồ và mọi cơ quan có chữ huyện hay thành phố trong tên, và đây là trang giữ cho ngày tháng khỏi lẫn.
Trên giấy tờ thì việc đó diễn ra thế nào, và khi nào
Bốn văn bản làm việc đó, và tôi giữ lại ngày tháng của chúng vì câu hỏi nào gửi tới cũng kèm theo một cái ngày.
Nghị quyết 202/2025/QH15 của Quốc hội, thông qua ngày 12 tháng 6 năm 2025 và có hiệu lực ngay hôm đó, nhập toàn bộ Ninh Thuận vào Khánh Hòa dưới tên Khánh Hòa, nằm trong đợt rút gọn cả nước từ 63 đơn vị hành chính cấp tỉnh xuống 34, gồm 28 tỉnh và 6 thành phố trực thuộc trung ương. Diện tích ghi tại thời điểm hợp nhất là 8.555,86 km2 và dân số là 2.243.554. Nghị quyết 203/2025/QH15 ngày 16 tháng 6 năm 2025 sửa Hiến pháp để đơn vị hành chính chỉ còn cấp tỉnh và các cấp dưới tỉnh, cấp huyện chấm dứt hoạt động từ ngày 1 tháng 7 năm 2025. Luật 72/2025/QH15, thông qua cùng ngày và có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7, đặt chính quyền địa phương thành hai cấp, cấp tỉnh và cấp xã, với xã, phường và đặc khu ở cấp dưới. Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ký ngày 16 tháng 6 năm 2025, vẽ lại bản đồ tỉnh hợp nhất: 65 đơn vị, gồm 48 xã, 16 phường và 1 đặc khu. Chính quyền tỉnh mới bắt đầu làm việc ngày 1 tháng 7 năm 2025, sau lễ công bố hôm 30 tháng 6.
Thành phố Nha Trang đi đâu mất?
Thành bốn phường. Phường Nha Trang là phần lõi cũ: Vạn Thạnh, Lộc Thọ, Vĩnh Nguyên, Tân Tiến và Phước Hòa, 47,13 km2 với dân số năm 2024 là 136.118. Con số đó là của phường, không phải của thành phố cũ, và nó hay bị dẫn sai. Bắc Nha Trang lấy Vĩnh Hòa, Vĩnh Hải, Vĩnh Phước và Vĩnh Thọ cùng các xã Vĩnh Lương và Vĩnh Phương; Tây Nha Trang lấy Ngọc Hiệp và Phương Sài cùng Vĩnh Ngọc, Vĩnh Thạnh, Vĩnh Hiệp và Vĩnh Trung; Nam Nha Trang lấy Phước Hải, Phước Long và Vĩnh Trường cùng Vĩnh Thái và Phước Đồng, nên cảng du lịch và cảng cá Hòn Rớ bây giờ nằm ở Nam Nha Trang.
Nha Trang vẫn là tỉnh lỵ. Nghị quyết 60-NQ/TW ngày 12 tháng 4 năm 2025 chốt trung tâm chính trị và hành chính đặt ở Khánh Hòa hiện hữu, và chủ tịch tỉnh giải thích lựa chọn ấy bằng hạ tầng hành chính đã đầy đủ của thành phố, bằng vị trí và bằng tiềm năng đô thị của nó. Hai năm ở Nha Trang kể việc sống qua đợt thay đổi này ra sao, mà phần lớn chỉ là chuyện học thuộc tên mới.
Cam Ranh, Ninh Hòa, Phan Rang và Trường Sa
Cam Ranh là thành phố thuộc tỉnh từ ngày 23 tháng 12 năm 2010, 316 km2 với 134.100 người năm 2024. Nó thành bốn phường, Bắc Cam Ranh, Cam Ranh, Cam Linh và Ba Ngòi, cùng một xã Nam Cam Ranh cho phần nông thôn phía nam, chỗ Bình Ba và Bình Hưng nằm. Thị xã Ninh Hòa thành các phường Ninh Hòa, Đông Ninh Hòa và Hòa Thắng, còn muối Hòn Khói bây giờ thuộc Đông Ninh Hòa.
Phan Rang - Tháp Chàm, tỉnh lỵ Ninh Thuận cũ, 79,18 km2 với 245.623 người theo lần đếm cuối năm gần nhất trước khi hợp nhất, thành năm phường: Phan Rang, Đông Hải, Ninh Chử, Bảo An và Đô Vinh. Cụm tháp Po Klong Garai nằm ở Đô Vinh còn bãi biển nằm ở Ninh Chử, chuyện này có ý nghĩa khi tấm bản đồ bạn đang cầm vẫn ghi Ninh Thuận; một ngày Chăm ở Phan Rang dùng tên mới. Trường Sa thành một đặc khu, 9,35 km2 với dân số năm 2025 là 153, lập từ thị trấn Trường Sa và các xã Song Tử Tây, Sinh Tồn. Ở đó không có du lịch dân sự, và bài viết về các đảo nói thay vào đó thì có gì.
Vì sao địa chỉ cũ và bản đồ mới không khớp nhau
Một địa chỉ bây giờ có ba phần: số nhà kèm hẻm và tên đường, hoặc tên thôn, rồi tới phường, xã hay đặc khu, rồi tới tỉnh. Không có dòng huyện và không có dòng thành phố. Ví dụ của chính cơ quan thuế là TDP Hòa Do 6A, Phường Bắc Cam Ranh, Tỉnh Khánh Hòa. Giấy tờ đã cấp theo địa chỉ cũ vẫn còn giá trị, và đó là lý do không ai vội in lại thứ gì: các trang quán và danh thiếp vẫn ghi Lộc Thọ, Vĩnh Hải và những cái tên còn lại, và hai hệ thống sẽ sống cạnh nhau nhiều năm nữa.
Hãy định vị theo số nhà và tên đường, những thứ không đổi, và bỏ qua tên phường. Hãy đọc mọi nhãn ghi Ninh Thuận thành phần phía nam của tỉnh, và mọi nhãn ghi huyện Cam Lâm thành vùng xoài phía bắc sân bay. Mã bưu chính là 65xxxx và mã điện thoại là 258.
Biển số, cơ quan và bây giờ ai quản du lịch
Thông tư 51/2025/TT-BCA của Bộ Công an, ban hành ngày 30 tháng 6 năm 2025 và có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7, cấp cho tỉnh hợp nhất cả hai ký hiệu biển số, 79 của Khánh Hòa cũ và 85 của Ninh Thuận cũ. Một chiếc xe mang biển 85 chạy ở Nha Trang là xe của người ở đây. Tôi không tìm thấy trong văn bản thông tư một quy định nào buộc phải đổi biển số đang dùng, và ngày nào tôi cũng thấy cả hai loại ngoài đường.
Các cơ quan cấp tỉnh đều ở Nha Trang. Phòng Quản lý xuất nhập cảnh của công an tỉnh ghi quầy của mình ở 47 Lý Tự Trọng trong một thông báo ngày 26 tháng 6 năm 2025, còn trang dịch vụ công của công an ghi phòng này ở 80 Trần Phú; cả hai đều được dẫn nguồn, nên hãy kiểm tra trước khi đi hẳn một chuyến. Chỉ đạo tháng 7 năm 2024 về các đảo do một Sở Du lịch ban hành; chỉ đạo tháng 6 năm 2026 do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban hành, và đó là cái tên nằm trên các văn bản cho cả tỉnh bây giờ, kể cả phần phía nam. Trung tâm thông tin du lịch ở 61 Yersin, Nha Trang, phụ trách cả phần Ninh Thuận cũ.
Cái bảng
| Trước ngày 1 tháng 7 năm 2025 | Từ ngày 1 tháng 7 năm 2025 |
|---|
| Tỉnh Ninh Thuận | Phần phía nam của tỉnh Khánh Hòa |
| 63 đơn vị hành chính cấp tỉnh ở Việt Nam | 34: 28 tỉnh và 6 thành phố trực thuộc trung ương |
| Thành phố Nha Trang | Các phường Nha Trang, Bắc Nha Trang, Tây Nha Trang và Nam Nha Trang |
| Thành phố Cam Ranh | Các phường Bắc Cam Ranh, Cam Ranh, Cam Linh và Ba Ngòi; xã Nam Cam Ranh |
| Thị xã Ninh Hòa | Các phường Ninh Hòa, Đông Ninh Hòa và Hòa Thắng, cùng các xã |
| Thành phố Phan Rang - Tháp Chàm | Các phường Phan Rang, Đông Hải, Ninh Chử, Bảo An và Đô Vinh |
| Huyện Trường Sa | Đặc khu Trường Sa |
| Các huyện như Vạn Ninh, Diên Khánh, Khánh Vĩnh, Khánh Sơn và Cam Lâm | Bỏ; các xã của chúng trực thuộc tỉnh |
| 194 đơn vị hành chính cấp xã | 65: 48 xã, 16 phường, 1 đặc khu |
| Ký hiệu biển số 79 (Khánh Hòa), 85 (Ninh Thuận) | Cả hai đều là Khánh Hòa |
Tôi sẽ làm gì
Viết địa chỉ theo cách mới khi có biểu mẫu hỏi tới, cứ nói tên cũ khi tài xế taxi nói tên cũ, và thôi sửa lưng ai. Nếu một đơn đặt phòng ghi tên phường, hãy kiểm tra tên đường và số nhà thay vì kiểm tra cái phường ấy. Nếu bạn cần một cơ quan cấp tỉnh, nó ở Nha Trang, và một cuộc gọi trước sẽ tiết kiệm cho bạn 95 km từ Phan Rang. Hãy coi việc hợp nhất đúng như nó là với một người đi đường: một tỉnh lớn hơn với khoảng 490 km bờ biển và một sở du lịch, nơi miền nam khô và miền bắc mưa giờ chung một cái tên.
Còn chuyện tỉnh này đã thành ra hình dạng ấy thế nào, lược sử Khánh Hòa bắt đầu từ năm 1653 và kết thúc ở đúng trang này.