Đại Lãnh là bãi biển cuối cùng trước đèo Cả, cách Nha Trang 80 km về phía bắc và cách Tuy Hòa 30 km: cát trắng, một xóm chài, một cái ga xép và vé tắm nước ngọt 20.000 VND trong năm 2025. Xe máy chạy 12 km đường đèo, ô tô đi hầm 4,1 km mở từ năm 2017. Hải đăng Đại Lãnh thì đứng trên Mũi Điện, bên kia đèo, thuộc một tỉnh khác.
Đại Lãnh là bãi biển cuối cùng của Khánh Hòa, cách Nha Trang 80 km về phía bắc và còn 30 km nữa mới tới Tuy Hòa: một vành cát trắng dài với một xóm chài ở một đầu, đường sắt chạy sau lưng và đèo Cả leo lên ở phía bắc. Đó là cái rìa của tỉnh theo nghĩa thẳng thắn nhất. Xã Đại Lãnh là xã cực bắc Khánh Hòa, và con đèo phía trên nó đã là một thứ ranh giới nào đó kể từ năm 1471. Hãy đi trong khoảng tháng 3 đến tháng 8, trả 20.000 VND cho khu có vòi tắm, và chạy đường đèo cũ thay vì đi hầm, thứ mà một chiếc xe máy dù sao cũng không dùng được.
Một đính chính trước tất cả. Hải đăng Đại Lãnh không nằm ở Đại Lãnh. Nó đứng trên Mũi Điện, ở bên kia đèo, thuộc phần từng là Phú Yên và từ tháng 6 năm 2025 là Đắk Lắk. Người ta chạy lên đây để tìm nó, và lần đầu thì tôi cũng là một trong số đó.
Kẹt là chữ đúng. Đèo Cổ Mã cùng cái hầm 500 m của nó khép bãi biển lại ở phía nam, đèo Cả khép nó ở phía bắc, và ở giữa là vài cây số cát với QL1 và đường sắt chạy dọc sau lưng. Ga Đại Lãnh nằm ở đó; còn tàu khách có còn dừng hay không thì tôi chưa xác minh được, nên tôi đi đường bộ. Xóm chài nằm ở đầu phía nam, và thuyền của họ làm ăn trong vịnh Vân Phong phía sau dải cát Hòn Gốm: chúng chạy ra các xóm chài Khải Lương và Đầm Môn rồi vòng lên phía bắc qua mũi đất tới Vũng Rô.
Cát ở đây dốc hơn ở Dốc Lết và nước sâu nhanh hơn, khiến nó thành một chỗ bơi tốt hơn và một chỗ lội nước tệ hơn. Trong các tháng khô thì biển trong và gió lặng vào buổi sáng. Từ tháng 10 đến tháng 12, gió mùa đông bắc đẩy sóng thật lên bãi, kèm dòng rút xa bờ, và khi ấy tôi không xuống nước. Một bảng niêm yết năm 2025 đưa ra giá của khu có quản lý, và đó là những mức giá duy nhất tôi thấy được công bố.
| Khoản | Giá (2025) |
|---|---|
| Vào khu có quản lý, kèm tắm nước ngọt | 20.000 VND một người |
| Cắm trại | 50.000 VND một người |
| Lều năm người, một đêm | 400.000 VND |
| Kayak | 50.000 VND một giờ |
| Bãi cát trống cạnh xóm chài | Không mất gì |
Đại Lãnh so với phần còn lại của dải bờ ra sao thì nằm trong xếp hạng mọi bãi biển Khánh Hòa. Bản ngắn là: nó là bãi tốt nhất ở phía bắc tỉnh cho một lần bơi thật sự, và cũng là bãi bất tiện nhất.
Nếu bạn đi xe máy thì câu hỏi tự trả lời, vì xe máy không được qua hầm; lần nào tôi tới cửa hầm thì xe máy cũng bị vẫy sang đường cũ. Nếu bạn đi ô tô thì hầm mất vài phút còn đèo mất chừng 30, và tôi vẫn sẽ chọn đèo ít nhất một chiều.
Đèo Cả đưa QL1 vượt dãy Đại Lãnh, dài 12 km và cao 333 m ở đỉnh, nơi có thôn Vũng Rô; cái vịnh cùng tên thì nằm thấp hơn nhiều, ở sườn phía bắc. Con đường cũ từng được gọi đùa là Đèo Cục Kịch vì 98 khúc cua của nó. Từ năm 1471 đến năm 1653 nó là biên giới giữa Đại Việt và Chăm Pa, quân Pháp và Việt Minh đánh nhau ở đó hồi tháng 1 năm 1947, và từ ngày 12 tháng 6 năm 2025, khi Phú Yên nhập vào Đắk Lắk, nó ngăn xã Đại Lãnh với xã Hòa Xuân thuộc một tỉnh khác. Đường hẹp, các khúc cua khuất tầm nhìn, và nó hứng trọn bất cứ thứ thời tiết nào từ biển thổi vào. Ở đầu Đại Lãnh thì mặt nước nằm ngay sát mặt đường nhựa; bên kia thì vịnh Vũng Rô mở ra phía dưới.
| Đường đèo | Hầm Đèo Cả | |
|---|---|---|
| Chiều dài | 12 km vượt qua đỉnh | 4,1 km, hai ống, rộng 9,8 m và cao 6,5 m; 13,5 km nếu tính cả hầm Cổ Mã và các đoạn dẫn |
| Mở từ | Luôn luôn; không nguồn nào nói nó đóng hay thu phí | Thông xe toàn tuyến ngày 21 tháng 8 năm 2017, sau lần thông kỹ thuật ngày 21 tháng 6 năm 2016 |
| Vốn xây | 15.603 tỷ VND tất cả | |
| Thời gian | Chừng 30 phút | Vài phút; 70 tới 90 km/h với ô tô |
| Phí | Không | 90.000 VND một lượt cho ô tô dưới 12 chỗ từ ngày 1 tháng 4 năm 2019, tới 240.000 cho xe lớn nhất; 110.000 VND trong một bảng giá tháng 9 năm 2024, tới 280.000 cũng trong bảng ấy |
| Xe máy | Được | Không |
Con số phí năm 2024 lấy từ bảng giá của một công ty vận tải chứ không phải từ đơn vị vận hành, còn con số năm 2019 là lần điều chỉnh chính thức cuối cùng tôi tìm được, nên hãy coi cả hai là một khoảng và hỏi ngay ở trạm. Hầm chạy 24 giờ và có trạm thu phí ở cả hai cửa.
Trên Mũi Điện, chính là Cap Varella trên các hải đồ Pháp xưa, cách Tuy Hòa 35 km về phía đông nam. Nó được xây năm 1890, một cái tháp cao 26,5 m đứng ở độ cao 110 m so với mặt biển, tầm chiếu 27 hải lý, chừng 40 km; nó được sửa năm 1961, xây lại năm 1995 và được xếp hạng di tích quốc gia năm 2008. Cái tên lấy từ dãy núi chứ không phải từ bãi biển, và nó đã đưa rất nhiều người sang nhầm phía đèo.
Nó cũng là kẻ về nhì trong một cuộc tranh luận khác. Chính bài Wikipedia của Mũi Điện gọi nó là điểm cực đông thứ hai của đất liền, sau Mũi Đôi ở mũi dải cát Hòn Gốm bên phía Khánh Hòa. Cái mũi đất ấy tới được bằng cách đi bộ từ Đầm Môn, và tôi đã viết hẳn về nó trong đi bộ ra Mũi Đôi. Nếu bạn muốn ngọn hải đăng thì đó là một chuyến riêng: vượt đèo hoặc chui hầm tới Vũng Rô, rồi theo đường ven biển về phía đông. Từ bãi Đại Lãnh bạn nhìn thấy cái mũi đất; bạn không chạy tới đó trong một tiếng được.
| Tháng | Nguồn nói gì | Tôi đọc ra sao |
|---|---|---|
| Tháng 1 và tháng 2 | Khô (dải bờ khô từ tháng 1 đến tháng 9) | Nước trong, sáng mát, vài ngày còn sóng lừng sót lại |
| Tháng 3 đến tháng 8 | Mùa đẹp nhất theo bảng niêm yết năm 2025 | Chín giờ là biển phẳng, thuyền làng ra khơi, tới trưa thì cát nóng |
| Tháng 9 | Vẫn khô theo một nguồn, mưa đầu mùa theo nguồn kia | Hãy xem dự báo; cửa sổ bão mở ra |
| Tháng 10 đến tháng 12 | Mưa, nặng nhất vào tháng 10 và tháng 11 (302 và 332 mm ở trạm Nha Trang); sóng mạnh và dòng rút xa bờ | Đèo trong mây, bãi biển vắng, không bơi |
Trong cái bảng này thì con đèo quan trọng ngang bãi biển. Trong các tháng mưa, đường cũ nằm trong mây với nước chảy ngang mặt đường, và tôi đã từng quay đầu ngay dưới chân đèo chứ không chạy lên.
Ghi chép tại chỗ: khúc cua đầu tiên phía trên bãi biển là chỗ đáng dừng. Cả vành cát nằm dưới chân bạn, đường sắt là một nét kẻ dọc sau lưng nó, và bạn hiểu ra vì sao người Pháp dựng hải đăng trên cái mũi kế bên chứ không phải trên cái mũi này.
Đại Lãnh là đầu xa của một ngày dài phía bắc Nha Trang, và điều thật thà phải nói là trong cái ngày ấy nó chỉ được một tiếng. Nếu bạn muốn cái bãi biển vì chính nó, hãy cắm trại; bảng niêm yết năm 2025 đặt giá cắm trại ở 50.000 VND một người, và một buổi rạng đông trên bãi biển có đèo ở cả hai đầu thì đáng cái lều ấy. Cái vịnh phía sau dải cát, và những gì đang được tính cho nó, nằm trong vịnh Vân Phong, giải thích cho rõ.
Không. Nó đứng trên Mũi Điện, bên kia đèo Cả, cách Tuy Hòa 35 km về phía đông nam, thuộc phần từng là Phú Yên, từ tháng 6 năm 2025 là Đắk Lắk. Xây năm 1890, tháp cao 26,5 m và đứng ở độ cao 110 m so với mặt biển. Từ bãi biển, đó là một chuyến riêng: qua đèo tới Vũng Rô rồi chạy ven biển về đông.
80 km về phía bắc theo QL1, chừng hai tiếng bằng xe máy hoặc ô tô, và còn 30 km nữa mới tới Tuy Hòa. Đó là đầu xa của một ngày dài tính từ thành phố chứ không phải một cuốc chạy ra biển cho nhanh.
Không, theo kinh nghiệm của tôi thì xe máy bị lùa sang đường cũ. Con đèo dài 12 km với đỉnh ở 333 m, mất chừng 30 phút, và mọi nguồn tôi đọc đều nói nó vẫn mở và không thu phí. Ô tô trả phí hầm ở trạm đặt tại hai cửa hầm.
Từ ngày 1 tháng 4 năm 2019 là 90.000 VND một lượt cho ô tô dưới 12 chỗ, lên tới 240.000 VND cho xe tải lớn nhất. Một bảng giá của công ty vận tải hồi tháng 9 năm 2024 ghi 110.000 VND cho xe con và tới 280.000 cho xe lớn nhất. Hãy xem bảng giá hiện hành của đơn vị vận hành trước khi tin con số nào.
Năm 2025, khu có quản lý thu 20.000 VND một người kèm tắm nước ngọt, cắm trại 50.000 VND một người, lều năm người 400.000 VND một đêm và kayak 50.000 VND một giờ. Bãi cát trống dọc xóm chài thì không mất gì.
Từ tháng 3 đến tháng 8. Dải bờ này khô từ tháng 1 đến tháng 9; từ tháng 10 đến tháng 12 gió mùa đông bắc đem sóng mạnh và dòng rút xa bờ, và khi ấy tôi không xuống nước ở đây.
Đọc ngày 15 tháng 9, 2026. Giá cả, giờ giấc và quy định đều thay đổi; đây là những trang mà các con số được lấy ra từ đó.
Rời Nha Trang trước năm giờ: ruộng muối Hòn Khói lúc người làm còn ở trên đồng, Dốc Lết lúc bãi cát còn vắng, nem nướng ở Ninh Hòa, những bè tôm hùm nhìn từ đường ven bờ ở Vạn Giã, một tiếng trên bãi Đại Lãnh cách thành phố 80 km, rồi QL1 về nhà. Chừng 186 km nếu cộng lại và khoảng mười hai tiếng; phần cắt bớt nằm ở cuối bài.
Mũi Đôi, ở mũi dải cát Hòn Gốm thuộc xã Đại Lãnh, là điểm cực đông của đất liền Việt Nam; Mũi Điện bên kia mặt nước ở Phú Yên cũ đứng thứ hai. Bạn tới đó bằng cách đi bộ từ Đầm Môn, 12 tới 13 km mỗi chiều qua cồn cát, rừng và đá tảng, ngủ một đêm ở Bãi Rạng, hoặc thuê tàu mất 30 tới 45 phút. Mùa là từ tháng 1 tới tháng 6.
Bạn không chạy vòng hết được quanh vịnh Cam Ranh, nhưng những con đường công cộng bao lấy nó làm nên một buổi nửa ngày dài: Nguyễn Tất Thành dọc Bãi Dài tới sân bay, vòng qua đầu vịnh sang Ba Ngòi, xuống nam qua ruộng muối rồi rẽ đông ra mũi Cam Lập, sau đó ngược bắc trên Quốc lộ 1A. Vòng chạy theo từng chặng, kèm khoảng cách có nguồn và chỗ hải quân nói bạn dừng lại.
Mùa gió là gió mùa đông bắc, khoảng tháng 11 đến tháng 3, mạnh nhất và đều nhất vào tháng 12 và tháng 1. Mỹ Hòa, một bãi phẳng dài hơn 4 km trên Tỉnh lộ 702 phía bắc Ninh Chử, là chỗ đã thành nếp, với bốn trung tâm ván diều được đếm ở đó vào năm 2019. Không ở đâu tôi tìm được có công bố giá một buổi học ở Mỹ Hòa.
