Xóm Mới cho buổi chợ hằng ngày, Vĩnh Hải khi tôi muốn hải sản ở mức rẻ nhất, chợ Đầm khi có khách tới chơi hoặc cần mực khô làm quà, và Lotte Mart hay Co.opmart cho mọi thứ đựng trong bao bì. Vòng xoay của tôi chỉ có thế. Các chợ đêm trên Trần Phú là dành cho khách, và có tới ba cái, nên người ta cứ bị chỉ nhầm chợ.
Hai năm đi chợ ở đây dạy tôi một quy tắc dùng được cho tất cả: giá là cân nặng nhân với đơn giá, và cả hai phải chốt xong trước khi có thứ gì lên cân hay lên vỉ nướng.
Xóm Mới: cái chợ tôi thật sự đi
Chợ Xóm Mới ở 49 Ngô Gia Tự, lùi vào phía trong một quãng so với biển và cách mọi điểm trong khu phố khách chừng mười phút xe máy. Chợ hơn sáu mươi năm tuổi, có hơn 1.000 tiểu thương, mở khoảng 05:00 và chạy tới 18:30, đông nghẹt từ 05:00 đến 08:00 rồi lại từ 15:00 đến 17:00. Nó bán những gì một gia đình cần: hải sản sống và tươi, hải sản khô, rau trái, đồ ăn nấu sẵn, và hàng tạp hóa hằng ngày. Giá ở đây quay về phía người sống trong thành phố và thấp hơn hẳn ngoài mặt biển.
Các quầy hải sản mới là lý do nên biết cái chợ này. Nếu bạn muốn mua một con cá rồi mang đi chỗ khác nhờ nấu, đây là cái chợ để làm việc đó, và lời khuyên đã công bố cũng đúng là lời khuyên tôi theo: hỏi hai ba quầy trước khi mua. Quán bún cá Nguyên Loan nằm ngay trên cùng con phố, và đó là cách một buổi đi chợ biến thành bữa sáng. Nếu bạn dậy đủ sớm để thấy chợ lúc đông nhất, Nha Trang lúc năm giờ sáng nói về những gì khác nằm trong cái giờ ấy.
Vĩnh Hải: chỗ hải sản rẻ nhất
Chợ Vĩnh Hải là chợ chính của phía bắc thành phố, trên Đường 2 Tháng 4, thuộc phường Bắc Nha Trang bây giờ. Chợ dời về chỗ hiện nay năm 1984 từ một cái chợ nhỏ hơn trên đường Mai Xuân Thưởng và đã lớn lên tới hơn 940 sạp, trong đó khoảng 120 sạp bán hải sản sống và 48 sạp là hàng ăn. Đây là nơi có hải sản vào loại rẻ nhất thành phố, vì mẻ cá lên thẳng từ thuyền vào buổi sáng, và buổi sáng chính là lúc nên đi. Tôi không tìm được giờ mở cửa nào được công bố một cách đáng tin cậy; tôi chưa bao giờ tới sau bảy giờ mà thấy nó chưa mở.
Chợ xa khách sạn hơn Xóm Mới và chẳng có gì cho người đi săn quà lưu niệm, và đó đúng là cái hay của nó.
Chợ Đầm: cái chợ khách nhìn thấy
Chợ Đầm là chợ trung tâm của thành phố, cách quảng trường 2 Tháng 4 chừng 2 km về phía bắc, mở 05:00 đến 18:30, và là nơi mọi cuốn cẩm nang cùng mọi chuyến xe chở khách tàu biển đưa người ta tới. Trên khu đất này, từng là một cái đầm rộng 7 ha, đã có chợ từ khoảng năm 1908. Sau đám cháy ngày 16 tháng 9 năm 1968 thiêu rụi 126 căn nhà, cái đầm được lấp bằng 350.000 mét khối cát và nhà lồng tròn hình bông sen, rộng 66,5 m ngang, được dựng lên, mở lại ngày 3 tháng 2 năm 1980. Việc phá bỏ nó được công bố năm 2013 và bị tiểu thương phản đối năm 2015; tháng 3 năm 2021 việc buôn bán chuyển sang một tòa nhà mới ngay bên cạnh, còn nhà lồng tròn thì ở lại, là mảnh kiến trúc thập niên 1970 đặc biệt nhất thành phố.
Tôi vẫn đi chợ Đầm, cho hai việc. Hải sản khô và hải sản muối, nem chua Ninh Hòa, yến sào và mực khô để làm quà, vì ở đây lựa chọn rộng nhất và người bán đã quen đóng gói cho một chuyến bay. Và các hàng ăn bên trong, giá cố định và rẻ, trong đó có một tô bún sứa đúng kiểu. Trả giá là chuyện đương nhiên với đồ lưu niệm và hàng khô, và quy tắc đã công bố là nhắm bớt 10 đến 20 phần trăm so với giá đầu tiên; trang về chợ Đầm của Nha Trang Guide còn khuyên mở lời thấp hơn nữa. Giữ túi ở phía trước người, mang theo tiền lẻ, và đừng bao giờ nhận một cái giá tính bằng đô la; nó luôn tệ hơn cái giá tính bằng đồng.
Ba cái chợ đêm, phân cho rõ
Ở Nha Trang có ba thứ đều được gọi là chợ đêm, và các trang liệt kê thì lẫn lộn chúng với nhau.
| Tên người ta dùng | Ở đâu | Giờ | Nó là gì |
|---|
| Chợ đêm thành phố | Công viên ven biển phía bắc cầu Trần Phú | 17:30 đến 24:00 mỗi ngày | 65 gian hàng kiểu xe đẩy, khai trương ngày 31 tháng 1 năm 2024, không dùng tiền mặt, đặc sản Khánh Hòa và hàng thủ công |
| Chợ đêm Trần Phú | 46 Trần Phú và Hùng Vương, lùi một khối nhà so với bãi biển | Khoảng 18:00 đến 23:00 | Dải hàng quán cho khách kiểu cũ, hơn 100 gian dọc chừng 500 m |
| Chợ đêm có mái, loại mới | 96 Trần Phú | Buổi tối | Một chợ đêm thương mại mở đầu năm 2026 |
Không cái nào trong ba cái là chỗ tôi mua đồ, nhưng cả ba đều ổn với đúng cái vai của chúng: hải sản nướng ăn đứng, mực khô và hạt điều đóng gói làm quà, và đồ lưu niệm với giá mở cao vì những người khách đầu tiên của buổi tối là khách tàu biển. Giá đồ lưu niệm ở cả ba đều mặc cả được; đồ ăn thì giá cố định. Nếu ăn hải sản nướng ở đó, hãy chốt giá theo cân trước khi nó lên vỉ chứ không phải sau. Trang về chợ đêm của Nha Trang Guide nói kỹ về dải Trần Phú.
Giá được tính thế nào, và một mức lời phải chăng trông ra sao
Mọi thứ trong bể hải sản đều tính theo kilôgam và hóa đơn là cân nặng nhân với đơn giá đó, nên chữ “giá theo thị trường” mà không kèm con số nào trên thực đơn chính là chỗ khách bị đau. Nhà hàng có nghĩa vụ pháp lý phải niêm yết giá: tháng 6 năm 2026, một nhà hàng nổi trên vịnh thu 2,9 triệu VND một kilôgam cá bò hòm đã bị lập biên bản ba lỗi hành chính, một trong số đó là không niêm yết giá. Hãy hỏi đơn giá theo kilôgam bằng chữ viết, nhìn con cá lên cân, và chốt cân nặng trước khi nó vào bếp.
Phép thử tỉnh táo nằm ở chợ. Các chủ nhà hàng được hỏi sau vụ đó nói cá mú giá sỉ ở mức 1,2 đến 1,5 triệu VND một kilôgam, và một mức bán lẻ gấp khoảng đôi là bình thường, khi đã tính cả vận chuyển, hao hụt trong bể và nhân công. Vậy nên một cái giá cao hơn hẳn gấp đôi mức ở quầy Xóm Mới hay Vĩnh Hải là một cuộc mặc cả, không phải một bảng giá. Tôi vẫn ra nhìn các quầy đó thỉnh thoảng đúng vì lý do này, kể cả khi không mua gì.
Còn một thứ nữa đổi trong năm 2025. Ngày 1 tháng 7, các phường trung tâm cũ được nhập thành phường Nha Trang, phần còn lại của thành phố thành Bắc, Tây và Nam Nha Trang. Các trang liệt kê và danh thiếp vẫn còn mang tên phường cũ, và sẽ còn như vậy nhiều năm nữa. Hãy định vị bằng số nhà và tên đường, những thứ không đổi.
Siêu thị cho phần còn lại
Co.opmart ở 02 Lê Hồng Phong, phía tây thành phố, là siêu thị lớn cho đồ hằng ngày: khoảng 10.000 m2, hơn 30.000 mặt hàng, mở cửa từ 07:30, giá cố định và có hóa đơn. Tôi không xác nhận được giờ đóng cửa của nó từ một nguồn sơ cấp. Lotte Mart ở tầng 2 và tầng 3 tòa Gold Coast tại 01 Trần Hưng Đạo là chỗ tiện cho ai đang ở dải ven biển, mở 08:00 đến 22:00, với hàng Hàn Quốc mà thị trường Hàn mang theo; còn một Lotte thứ hai, lớn hơn, ở 58 Đường 23/10. Tôi mua cà phê đóng gói, nước mắm và mọi thứ có hạn sử dụng ở một trong hai nơi này, còn trái cây thì mua ở chợ theo mùa, và đó là một chủ đề riêng trong lịch trái cây Khánh Hòa.
Tất cả những thứ đó cộng lại trong một tháng thì nằm ở chi phí sống ở Nha Trang.
Ghi chép tại chỗ: người bán rau ở Xóm Mới chỗ tôi hay mua lần nào cũng làm tròn xuống cho tôi, và tôi đã thôi cãi. Giá của cái chợ ấy chính là lý lẽ.
Tôi sẽ làm gì
- Xóm Mới ở 49 Ngô Gia Tự trước 08:00 cho buổi chợ hằng ngày, rồi ăn sáng ở quán bún trên cùng con phố.
- Vĩnh Hải trên Đường 2 Tháng 4 vào buổi sáng, khi bạn muốn hải sản ở giá thuyền, và một nhà hàng chịu nấu thứ bạn mang tới.
- Chợ Đầm cho hàng khô và quà, nhắm bớt 10 đến 20 phần trăm so với giá hỏi, và một tô bún sứa ở các hàng giá cố định.
- Chợ đêm thành phố phía bắc cầu Trần Phú, 17:30 đến nửa đêm, nếu chỉ muốn đi một cái chợ đêm; bỏ qua hai cái kia trừ khi bạn đang ở sẵn trên Trần Phú.
- Lotte Mart ở 01 Trần Hưng Đạo hoặc Co.opmart ở 02 Lê Hồng Phong cho mọi thứ đóng gói.
- Bất cứ thứ gì mua khi còn sống: đơn giá bằng chữ viết, cân nặng lên cân, cả hai chốt xong trước khi nấu.