Một cái quán, một giờ ngoài biển và một phòng tập đã cho tôi cả một tuần ở đây trước khi tôi quen ai, rồi con người đến từ chính cái nếp đó. Các cộng đồng nước ngoài đông và phần lớn chỉ đi qua: Hàn Quốc gửi tới 616.000 lượt khách trong quý 1 năm 2026 và Nga gần 620.000 trong sáu tháng đầu năm, còn số người ở lại thì chưa ai công bố.
Một cái quán, một giờ ngoài biển và một phòng tập đã cho tôi cả một tuần ở đây trước khi tôi quen được một người nào, và con người đến từ cái nếp sinh hoạt đó chứ không phải ngược lại. Đó là câu trả lời thành thật cho chuyện gây dựng một cuộc sống ở Nha Trang: bạn dựng một thời khóa biểu ở những chỗ công cộng, rồi để cùng những gương mặt ấy xuất hiện trong đó. Các cộng đồng người nước ngoài thì đông, nhưng phần lớn chỉ đi qua; Hàn Quốc gửi tới tỉnh này 616.000 lượt khách trong quý 1 năm 2026 và Nga gần 620.000 trong sáu tháng đầu năm, còn không con số công bố nào đếm những người ở lại.
Không chỗ nào dưới đây nêu tên một người bạn. Cái chuyển giao được là cái nếp, không phải cuốn sổ địa chỉ của tôi.
Ở đây buổi sáng không ai hẹn nhau ở quán nhậu; người ta gặp nhau bên một ly cà phê sữa đá, khoảng 25.000 VND ở sạp vỉa hè trong năm 2026. Cà phê của thành phố chạy theo ba tầng. Dưới cùng là những sạp vỉa hè với ghế nhựa. Ở giữa là các chuỗi: Cộng Cà Phê ở 97 Nguyễn Thiện Thuật, cà phê cốt dừa và lối bài trí thời bao cấp, mở 07:30 đến 23:00, và Phê La ở 24 Trần Phú, trà ô long và cà phê đặc sản với sân nhìn ra biển, 07:00 đến 22:45. Trên nữa là các quán sân vườn và quán đặc sản: An Cafe ở 40 Lê Đại Hành, một căn nhà gỗ và một khu vườn tách khỏi dải ven biển, 20.000 đến 50.000 VND một ly, và chuỗi Iced Coffee của địa phương ở 146 Hùng Vương, 20.000 đến 89.000.
Tôi không có nếp sinh hoạt nào cho tới khi có một cái quán, và tôi không quen ai cho tới khi có nếp sinh hoạt. Cái sạp tôi ngồi thuộc loại có khách quen, và phải mất một tháng ngồi cùng cái ghế vào cùng một giờ mới có người bắt chuyện với tôi. Những buổi sáng cà phê ở Nha Trang là bản dài hơn, còn các trang ăn uống của Nha Trang Guide liệt kê các quán theo tên.
Cuộc hẹn thứ hai là biển. Bãi Trần Phú là bãi duy nhất trong thành phố có trạm cứu hộ trực từ sáng đến chiều, và giờ sớm là lúc chính thành phố dùng nó: người bơi, người đi bộ, và rất nhiều người lớn tuổi hơn tôi tập thể dục trên cát. Nước 25,5 C vào tháng 1 và tháng 2 và lên 29 vào tháng 5 theo chuỗi số của climatestotravel, tức là ấm quanh năm so với mọi nơi khác tôi từng sống.
Hai điều tôi luôn giữ. Cờ có nghĩa đúng như nó nói, xanh là an toàn, vàng là thận trọng, đỏ là cấm xuống, và mùa đông biển dâng cao, dòng chảy xa bờ hình thành, rõ nhất là ngoài kè Bà Làng, trước Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch và gần Hòn Chồng. Hai du khách đứng chụp sóng bị cuốn khỏi bãi Trần Phú ngày 21 tháng 12 năm 2024 và một người chết; ngày 20 tháng 2 năm 2026, biển động trong dịp Tết, đội cứu hộ kéo mười người lên khỏi mặt nước và vớt được thi thể một người đàn ông. Tôi bơi trước mặt một chòi cứu hộ, dưới lá cờ xanh, và tháng 11 thì tôi đi bộ.
Thẻ phòng tập trung bình 572.000 VND một tháng theo chỉ số Numbeo, cập nhật ngày 6 tháng 8 năm 2026. Bảng giá theo tên duy nhất tôi tìm được là một bài tổng hợp năm 2016, đặt các phòng tập trong thành phố ở 200.000 đến 740.000 VND một tháng, với một chi nhánh Spartan ở Co.opmart trên đường Lê Hồng Phong từ 325.000 và Olympic ở 09 Hùng Vương ở mức 300.000 đến 500.000; những con số đó đã mười năm và tôi chưa kiểm tra xem hai nơi ấy còn hoạt động hay không, nên hãy coi chúng là hình dáng của thị trường chứ không phải một mức giá.
Cái mà phòng tập cho tôi là điểm cố định thứ ba trong một tuần, và là những câu chuyện tiếng Việt đầu tiên không xoay quanh cà phê. Những nơi tầm trung có cùng những khách quen vào cùng những giờ, và người đỡ tạ giúp thì không cần chung một thứ tiếng.
Các khối phố phía tây sau lưng bãi biển, dọc Hùng Vương, Nguyễn Thiện Thuật, Biệt Thự và Trần Quang Khải, là cái mà thành phố gọi là phố Nga hoặc phố Tây: thực đơn, bảng hiệu và giá bằng tiếng Nga, và nhân viên trả lời bằng thứ tiếng đó. Nó có trước đợt sóng hiện nay. Năm 2018, 442.982 người Nga tới Khánh Hòa, gấp 22 lần con số năm 2009 và bằng 7 phần trăm trong 6,2 triệu lượt khách của tỉnh, và một nghiên cứu năm 2019 mô tả những người nói tiếng Nga từ Nga, Ukraine, Belarus, Armenia, Georgia, Kyrgyzstan và Tajikistan đang điều hành khách sạn, quán cà phê, quầy tour và cửa hàng ở đó. Dòng khách sụp từ năm 2020 rồi quay lại từ tháng 3 năm 2025, khi năm hãng hàng không Nga mở lại đường bay thẳng tới Cam Ranh: hơn 80.000 lượt khách Nga trong bốn tháng đầu năm 2025, gần 620.000 trong sáu tháng đầu năm 2026.
Còn ai thực sự sống ở đó thì chưa ai đếm; tôi không tìm được ước tính công bố nào về số người nói tiếng Nga đang cư trú. Nhìn từ vỉa hè, đó là một con phố pha trộn: khách 45 ngày, khách quay lại nhiều lần, và những người tới khi ở nhà có tuyết rồi đi khi tuyết ngừng rơi. Hai cái bếp Nga là địa chỉ lâu năm hay được nhắc, Russian House ở 150 Hùng Vương và Checkpoint ở 27 Nguyễn Thiện Thuật, và tôi sẽ xác nhận lại là chúng còn mở trước khi dành nguyên một buổi tối cho nơi nào. Phố quán bar là Nguyễn Thiện Thuật cùng mấy con đường quanh nó; trang về buổi tối của Nha Trang Guide có danh sách.
Hàn Quốc vượt Trung Quốc thành thị trường nguồn lớn nhất của tỉnh sau đại dịch: hơn 1 triệu người Hàn tới trong khoảng từ tháng 1 đến tháng 5 năm 2025, khoảng 45 phần trăm lượng khách quốc tế của giai đoạn đó theo phép tính của tôi, và 616.000 trong quý 1 năm 2026. Phần thành phố của họ không nằm trên đường biển. Hơn hai mươi nhà hàng Hàn Quốc tụ lại phía trong, trên Nguyễn Thiện Thuật và Hùng Vương và ngoài khu VCN Phước Hải mới hơn, nơi có chỗ đậu xe, bán đúng bộ món quen thuộc, đồ nướng, kimchi jjigae, tteokbokki và gà rán, với giá thấp hơn cái mà mặt tiền biển lấy cho những thứ kém hơn. AB Central Square trên Trần Phú là ngoại lệ, với những đơn vị vận hành mang màu Hàn. Các cẩm nang tiếng Hàn chỉ khách tới mấy tiệm vàng trên Ngô Gia Tự để đổi won, một điều hữu ích để biết ngay cả khi bạn không có đồng won nào để đổi.
Tôi nói được một ít tiếng Việt, không trôi chảy, và mọi cuộc trò chuyện từng biến thành một mối quen đều bắt đầu bằng ba thứ giống nhau: cùng cái sạp, cùng cái giờ, và một câu hỏi về món ăn. Tôi không tìm được một buổi trao đổi ngôn ngữ nào tổ chức đều đặn và có công bố ở Nha Trang để dẫn ra, nên tôi sẽ không nêu tên nơi nào; cái tôi tìm thấy thay vào đó là những phiên bản không chính thức, một cô bán hàng muốn học tiếng Anh cho cái thực đơn của mình và một người tập quen ở phòng tập muốn luyện nói. Mấy cô ở chợ Xóm Mới thì thuộc món tôi hay mua. Chuyện đó mất một năm.
Các vòng người nước ngoài là có thật, nhưng chúng thay người rất nhanh: phố Nga đổi gương mặt theo mùa, khách Hàn phần lớn đang đi nghỉ, còn những người phương Tây ở lâu mà tôi gặp thì phần lớn chạy theo nhịp 90 ngày và biến mất trong vòng một năm. Chuyện đó có làm nơi này quá du lịch để định cư hay không thì có một câu trả lời thành thật ở chỗ khác; câu của tôi là cái thành phố du lịch chỉ rộng vài con phố, và phần còn lại là một tỉnh lỵ Việt Nam sẵn sàng thu nhận bất cứ ai sáng nào cũng có mặt ở cùng một cái sạp.
| Giai đoạn | Lượt khách | Quốc tế | Công bố |
|---|---|---|---|
| 2024, tỉnh cũ | hơn 10,8 triệu | 4,8 triệu | tháng 1 năm 2025 |
| 2025, hợp nhất từ tháng 7 | 16,4 triệu | 5,5 triệu | ngày 25 tháng 12 năm 2025 |
| Sáu tháng đầu năm 2026 | khoảng 11,9 triệu | hơn 4,6 triệu | ngày 9 tháng 7 năm 2026 |
| Tháng 1 đến tháng 8 năm 2026 | hơn 18 triệu | 6,3 triệu | ngày 9 tháng 9 năm 2026 |
Đến hết tháng 8 năm 2026, tỉnh đã đạt chỉ tiêu khách quốc tế 6,3 triệu của cả năm. Với một người sống ở đây, các con số ấy giải thích được thực đơn, bảng hiệu chuyến bay ở Cam Ranh và giá một ly cà phê mặt biển; chúng không giải thích hàng xóm của bạn là ai, vì chuyện đó không ai đếm. Mười hai điều tôi ước đã biết có phần còn lại của danh sách hòa nhập.
Ghi chép tại chỗ: người đầu tiên chào tôi bằng tên ở thành phố này là cô bán cà phê ngoài sạp, vào tháng thứ tư của tôi, và cô gọi sai tên. Đó vẫn là buổi sáng đẹp nhất năm ấy.
Đông và trôi nhanh. Nga gửi tới gần 620.000 lượt khách trong sáu tháng đầu năm 2026 và Hàn Quốc 616.000 trong quý 1, nhưng tôi không tìm được con số công bố nào về người nước ngoài cư trú. Phố Nga sau lưng bãi biển là phần nhìn thấy được, và phần lớn gương mặt ở đó đổi theo mùa.
Các khối phố phía tây sau lưng bãi biển: Hùng Vương, Nguyễn Thiện Thuật, Biệt Thự và Trần Quang Khải, chỗ thành phố gọi là phố Nga hay phố Tây. Thực đơn, bảng hiệu và giá bằng tiếng Nga, và nhiều nơi do người nói tiếng Nga từ vài nước Liên Xô cũ điều hành.
Phía trong, không phải trên đường biển: hơn hai mươi nhà hàng tụ trên Nguyễn Thiện Thuật và Hùng Vương, và ở khu VCN Phước Hải mới hơn, nơi có chỗ đậu xe. AB Central Square trên Trần Phú là ngoại lệ sát biển.
Thẻ tập trung bình 572.000 VND một tháng theo chỉ số Numbeo cập nhật ngày 6 tháng 8 năm 2026. Một bài tổng hợp năm 2016 đặt các phòng tập trong thành phố ở 200.000 đến 740.000 VND một tháng; những con số đó đã mười năm và tôi chưa kiểm tra xem các phòng tập nó nêu tên còn hoạt động hay không.
Theo tôi thì bằng cái nếp chứ không bằng sự kiện: cùng một sạp cà phê vỉa hè vào cùng một giờ, biển trước tám giờ, một phòng tập tầm trung. Tôi không tìm được buổi trao đổi ngôn ngữ nào tổ chức đều đặn và có công bố để dẫn ra, nên tôi chỉ dám bảo đảm cho những phiên bản không chính thức.
Đọc ngày 15 tháng 9, 2026. Giá cả, giờ giấc và quy định đều thay đổi; đây là những trang mà các con số được lấy ra từ đó.
Cà phê ở Nha Trang là thói quen buổi sáng trước khi là một thức uống: một cái phin trên ghế nhựa, trước giờ làm, 15.000 đến 25.000 VND ở quán vỉa hè trong năm 2026. Các chuỗi và quán sân vườn lấy cao hơn và mở muộn hơn. Đây là cách gọi, giá của từng tầng, và bốn quán trong vòng xoay của tôi.
Mưa đến vào tháng 10 và tháng 11, con đường biển là một rào chắn chứ không phải bậc thềm, các con phố phía trong mới là nơi thành phố sống, và tỉnh này lớn hơn bãi biển rất nhiều. Mười hai điều tôi ước có ai đó nói với mình vào tháng 9 năm 2024, mỗi điều kèm một đường dẫn tới bài viết về nó.
Năm giờ sáng, Nha Trang là cái thành phố mà người ở đây thật sự dùng: các nhóm tập thể dục đã xuống nước từ năm rưỡi, ghe cá cập dưới cầu Xóm Bóng ngay dưới chân tháp Po Nagar, Chợ Đầm và chợ Xóm Mới họp từ năm giờ, và ly cà phê đầu tiên trên vỉa hè. Đến chín giờ thì nó đã trả mình lại cho các khách sạn. Hãy đặt một cái báo thức.
Tôi bơi ở đoạn giữa bãi biển thành phố, trước một chòi cứu hộ, vào sáng sớm, từ tháng 2 đến tháng 8, và chỉ khi có cờ xanh. Tôi không bơi ở đầu phía bắc gần Hòn Chồng, ở đầu cảng chỗ Cầu Đá, hay từ tháng 11 đến tháng 1, khi sóng lừng mùa đông chạy và dòng rút xa bờ hình thành.
