Ướt, xám, rẻ và vẫn rất dễ sống. Đó là tháng 10 và tháng 11 ở Nha Trang gói trong một dòng. Hai tháng này mang chừng một nửa lượng mưa của cả năm, biển động, tàu ngừng chạy, và bãi biển treo cờ đỏ nhiều ngày hơn là không. Bản thân thành phố thì cứ chạy tiếp: quán cà phê, chợ, nhà tắm bùn và các quán bún không để ý đến mùa.
Tôi đã sống qua hai lần mỗi tháng đó. Tôi sẽ không bay nửa vòng trái đất để có một tuần biển vào những tháng này. Nhưng tôi sẽ ở đây, không do dự, nếu đã sẵn ở Việt Nam và muốn một thị thành vẫn làm việc, khách sạn trống và một con đường núi trong tầm với vào những ngày khô.
Số liệu của trạm nói gì
Số liệu chuẩn của trạm Nha Trang là cái nền trung thực. Tháng 10 và tháng 11 cộng lại cho khoảng 634 mm, chừng một nửa của 1.280 mm mà thành phố nhận trong một năm, và đó cũng là hai tháng ít giờ nắng nhất. Không lạnh: nhiệt độ cao ban ngày vẫn 28 đến 30 C và nước biển giữ ở 27 đến 28,5 C. Chẳng có gì rét trong hai tháng này. Chúng chỉ đơn giản là ướt và tối trời.
| Tháng | Mưa (mm) | Ngày mưa | Nhiệt độ cao ban ngày | Nhiệt độ nước biển | Giờ nắng |
|---|
| Tháng 9 | 159 | 15,2 | 31,5 C | 29 C | 202 |
| Tháng 10 | 302 | 17,7 | 29,7 C | 28,5 C | 183 |
| Tháng 11 | 332 | 17,6 | 28,2 C | 27 C | 142 |
| Tháng 12 | 153 | 14 | 26,9 C | 26 C | 142 |
Để so sánh, trạm Cam Ranh cạnh sân bay, cách 30 đến 35 km về phía nam, ghi 248,8 mm trong tháng 10 và 319,6 mm trong tháng 11 với số ngày mưa ít hơn một chút. Cả dải bờ dùng chung một cuốn lịch; dải resort không thoát khỏi nó. Trang thời tiết của Nha Trang Guide có bảng đủ mười hai tháng, còn tôi đã viết cả tỉnh theo từng tháng sau hai năm đoán sai.
Mưa thật ra rơi kiểu gì
Mười bảy hay mười tám ngày mưa một tháng không có nghĩa là mười bảy ngày ướt từ bữa sáng đến lúc đi ngủ. Kiểu tôi gặp nhiều nhất là một buổi sáng xám, một trận mưa đổ xuống giữa chiều hoặc sau khi trời tối và kéo một hai tiếng, rồi một buổi tối ướt và lặng gió. Gió mùa đông bắc là thứ đẩy chuyện đó, và khi gió mùa vào hẳn thì có kiểu thứ hai: ba hay bốn ngày mưa nhỏ đều dưới một bầu trời màu mặt đường, và đó là đoạn đẩy người ta lên Đà Lạt hoặc đi tắm bùn.
Cửa sổ bão trên dải bờ này kéo từ đầu tháng 9 đến khoảng ngày 10 tháng 12. Bão đổ bộ thẳng thì hiếm; thứ thường tới Nha Trang là rìa của những cơn bão xa hơn về phía bắc, dưới dạng một hai ngày gió mạnh và mưa to vào cuối tháng 10 và tháng 11. Cả hai mùa thu tôi ở đây, dự báo đều cho biết trước vài ngày. Đó là lý do để giữ kế hoạch lỏng, không phải lý do để tránh đi.
Chỗ nào ngập và chỗ nào không
Câu trả lời thành thật sau hai mùa là: đường phố, trong chốc lát, và con sông. Sau những trận mưa nặng nhất, các con phố trũng sau lưng bãi biển và vài ngã tư ở khu phía tây giữ nước chừng một tiếng, đủ sâu để làm chết máy một chiếc tay ga nếu phóng qua nhanh, rồi rút. Tôi chưa thấy chính mặt tiền biển ngập nước. Thứ tôi đã thấy là sông Cái chảy đục và cao dưới cầu Xóm Bóng suốt mấy ngày; lưu vực Sông Cái nhận 73 phần trăm dòng chảy cả năm trong khoảng từ tháng 10 đến tháng 12, nên chuyện đó là bình thường chứ không phải đáng hoảng.
Vấn đề thật nằm ở phía trong và trên cao. Đèo Khánh Lê trên đường đi Đà Lạt đã đóng sau sạt lở trong cả hai mùa mưa gần nhất: khoảng một tuần kể từ ngày 15 tháng 12 năm 2024, và hơn một tháng sau khi đá lở trúng một chiếc xe khách ngày 16 tháng 11 năm 2025 làm sáu người chết. Từ ngày 13 tháng 2 năm 2026, đèo mở cho mọi phương tiện từ 05:00 đến 18:00, việc sửa chín điểm sạt dự kiến xong vào tháng 10 năm 2026 và tới ngày 13 tháng 9 năm 2026 vẫn khuyến cáo không qua đèo ban đêm. Ghi chép của tôi trong chạy đèo Khánh Lê lên Đà Lạt nói kỹ về giờ giấc.
Cái gì vẫn chạy trong mưa
Gần như mọi thứ không nằm trên mặt nước.
- Tắm bùn. Câu trả lời hiển nhiên cho một buổi chiều mưa. I-Resort lấy 200.000 VND cho vé vào cơ bản trong năm 2026 và mở 08:00 đến 18:00, ngừng bán vé lúc 16:30; Tháp Bà, nơi đầu tiên và mộc nhất, bắt đầu từ 120.000 VND cho mười lăm phút ở bồn chung, 07:30 đến 17:00. Cả hai đều không bận tâm trời có mưa hay không, và các hồ khoáng nóng dù sao cũng dễ chịu hơn khi trời mát.
- Quán cà phê. Thói quen cà phê ở đây là thói quen buổi sáng và mưa không đổi được nó; nếu có gì thì các quán sân vườn đẹp nhất là lúc lối đi còn ướt. Tôi có một bài riêng về buổi sáng cà phê ở Nha Trang chạy thế nào.
- Thành cổ Diên Khánh. Mười cây số về phía tây, mấy cổng thành đi bộ hết một tiếng, không mất phí. Việc trùng tu hoàn thành khoảng 75 phần trăm vào tháng 9 năm 2026 với mốc dự kiến xong ngày 31 tháng 10 năm 2026, nên hãy tính là còn công trường tới lúc đó. Một buổi chiều ở thành cổ Diên Khánh là cách tôi sẽ tiêu một buổi chiều tương đối ráo.
- Đà Lạt, vào ngày đẹp trời. Chừng 134 đến 140 km và 3,5 đến 5 giờ đường qua đèo. Đi buổi sáng, đi ban ngày, và chỉ đi khi đèo đang mở; dự báo là thứ quyết định.
- Diều. Tháng 11 đến tháng 3 là mùa gió chắc chắn ở Bãi Dài. Chính thứ gió phá hỏng việc tắm biển lại là cái người ta cần ở đây.
Cái gì đóng
Ba thứ, và đó đúng là ba thứ mà phần lớn khách đến vì chúng.
Tàu. Các đơn vị khai thác hủy thẳng tour đảo khi biển động, khoảng từ tháng 10 đến tháng 12, còn mùa mà chính họ công bố là từ tháng 1 đến tháng 9. Đừng dựng cả một tuần quanh tour bốn đảo vào tháng 11.
Bãi biển. Các nguồn đều đặt mùa biển động vào khoảng tháng 9 đến tháng 1 với tháng 10 và tháng 11 là tệ nhất, và bãi Trần Phú là bãi duy nhất trong thành phố có trạm cứu hộ trực từ sáng đến chiều. Mùa đông biển dâng cao và dòng chảy xa bờ hình thành ngoài kè Ba Làng, trước Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật và Du lịch, và gần Hòn Chồng. Hai du khách đứng chụp sóng đã bị cuốn khỏi bãi Trần Phú ngày 21 tháng 12 năm 2024 và một người chết. Cờ đỏ nghĩa là không được bơi; không có ngoại lệ nào ở đây cho người bơi giỏi.
Cáp treo. Cáp treo Hòn Tre đã đóng để bảo trì theo kế hoạch từ ngày 15 tháng 10 đến ngày 15 tháng 11 năm 2024 và dừng tiếp từ ngày 28 tháng 11 năm 2024, còn gió mạnh thì đóng nó vào bất cứ thời điểm nào trong năm, khi đó Vinpearl chạy tàu thay. Nếu chuyện đó quan trọng với chuyến đi, hãy kiểm tra đúng tuần bạn đi.
Có nên đến không
Nếu bạn muốn bãi biển: không. Hãy đến trong khoảng tháng 2 đến tháng 5, khi mỗi tháng đều dưới 70 mm mưa và nước biển trong nhất.
Nếu bạn muốn một chỗ ở rẻ, yên, có việc để làm dưới mái nhà, và không ngại xếp kế hoạch quanh một bản dự báo: có. Tháng 10 và tháng 11 là những tháng giá phòng rớt và giờ nắng thấp nhất, cái đánh đổi là cửa sổ bão. Hãy mang một chiếc áo mưa tử tế thay vì áo mưa cánh dơi, giữ hai ngày khô làm dự phòng cho bất cứ việc gì dính đến núi hay tàu, và coi bãi biển như một thứ để nhìn.
Ghi chép tại chỗ: cái giờ ngay sau một trận mưa chiều lớn là giờ đẹp nhất trong ngày vào những tháng này. Không khí mát, mặt đường bốc hơi, và nửa thành phố kéo ra đi bộ trên cát.
Tôi sẽ làm gì
- Đặt phòng trong trung tâm chứ đừng ở dải resort; cái hay của thành phố trong mùa mưa là đi bộ tới đâu cũng được.
- Xem dự báo từ tối hôm trước và để dành buổi sáng khô duy nhất cho thành cổ, hoặc cho Đà Lạt nếu đèo mở và bạn đi từ lúc trời vừa sáng.
- Dành một buổi chiều mưa cho I-Resort hoặc Tháp Bà, đi ngay giờ mở cửa nếu được.
- Chỉ bơi khi cờ xanh và có chòi cứu hộ trong tầm mắt, và hãy tính rằng đó là thiểu số các ngày.
- Ăn ở phía trong: mấy con phố bún quanh chợ Xóm Mới không nghỉ vì mưa.
- Quay lại vào tháng 3 nếu bạn muốn thấy bãi biển sinh ra để làm gì.