Vịnh Vĩnh Hy: những gì đã đổi giữa lần đầu và lần cuối

Cái vịnh vẫn là cái vịnh ấy. Lần đầu tôi đến, vài tháng sau khi chuyển ra Nha Trang, và lần gần nhất, hồi đầu năm nay, tàu đáy kính vẫn rời đúng cái văn phòng nghiệp đoàn ấy, vẫn ra đúng rạn san hô ấy và về trong khoảng thời gian như nhau. Nếu bạn đến đây vì chính vịnh Vĩnh Hy, thì câu trả lời là nó vẫn đáng để chạy xe tới, vào ngày thường, trong mùa khô, và giá tàu công bố cho năm 2026 thấp hơn tôi đã hình dung hồi lần đầu, rồi từ đó đến giờ cũng không nhích lên bao nhiêu.

Cái đã đổi là mọi thứ quanh vịnh. Tỉnh mà nó nằm trong đó thôi tồn tại từ ngày 1 tháng 7 năm 2025 và trở thành một phần của Khánh Hòa. Mấy hòn đảo bên kia mặt nước bị đóng với du lịch từ tháng 6 năm 2026. Và con đường ven biển đưa bạn tới đây đã thôi là chuyện ít người biết, điều đó lộ ra ở số xe khách đậu ở Hang Rái lúc chín giờ sáng.

Lần đầu thì nó thế nào?

Tôi chạy từ Nha Trang xuống theo ĐT702, không có kế hoạch gì ngoài việc nhìn cái vịnh, nơi cách Cam Ranh khoảng 43 km về phía nam và cách Phan Rang 42 km về phía bắc. Đường vượt một con đèo rồi cả cái vịnh mở ra bên dưới: một lòng nước gần như khép kín, ba phía là núi của vườn quốc gia Núi Chúa và một cửa hẹp mở về phía nam. Suối Lô Ô chảy vào đó quanh năm và thuyền cá xưa nay vẫn dùng nó làm chỗ trú bão. Bộ Văn hóa xếp hạng nơi này là danh thắng quốc gia ngày 7 tháng 1 năm 2020.

Tôi mua vé tàu ở văn phòng trong làng, cách làm đã có từ cuối năm 2021, khi các chủ tàu được đưa về một nghiệp đoàn tàu đáy kính duy nhất với vé điện tử. Chuyến 45 phút trên rạn san hô rẻ hơn tôi đã chuẩn bị tinh thần. Bản thân rạn thì chỗ thưa chỗ rực, và người lái tàu biết chính xác chỗ nào rực.

Cái tôi đã không làm, và bây giờ cũng sẽ không làm, là nhận lời đi ca nô từ Bãi Kinh phía trên đường ra đảo Bình Hưng. Phần đó nói ở dưới.

Từ đó đến nay thật ra đã đổi những gì?

Ít hơn tôi tưởng, khi tôi đi tìm nguồn thay vì tìm trí nhớ. Không trang nào tôi tìm được cho biết có hạn chế mới nào với các chuyến tàu ở Vĩnh Hy trong khoảng năm 2024 đến năm 2026. Văn phòng nghiệp đoàn, vé điện tử và khoản phí bảo tồn cho vườn quốc gia đều đã có trước khi tôi đến.

Có ba thứ đã đổi. Thứ nhất là cái bản đồ: tỉnh Ninh Thuận sáp nhập vào Khánh Hòa ngày 1 tháng 7 năm 2025, nên Vĩnh Hy nay thuộc xã Vĩnh Hải của một tỉnh lớn hơn nhiều, và cơ quan du lịch quản nó thì ở Nha Trang. Bài về việc sáp nhập có phần thực tế.

Thứ hai là mấy hòn đảo. Tháng 6 năm 2026, tỉnh yêu cầu dừng du lịch ra Bình Ba và Bình Hưng, vì cả hai đảo đều nằm trong khu vực an ninh của căn cứ hải quân Cam Ranh. Bãi Kinh, cách Vĩnh Hy vài ki lô mét trên ĐT702, là bến ca nô ra Bình Hưng. Tàu nào mời ghép Bình Hưng vào chuyến Vĩnh Hy là đang mời một việc trái quy định, và tôi sẽ bỏ đi. Những đảo còn đến được có bức tranh đầy đủ.

Thứ ba, một công văn của tỉnh ngày 11 tháng 5 năm 2026 về an ninh ở khu vực Bình Hưng, Bãi Kinh và Vĩnh Hy. Tôi không tìm được nội dung của nó ở bất cứ đâu, nên tôi không biết nó có ý nghĩa gì với cái vịnh, nếu có. Nếu một người lái tàu bảo bạn rằng một tuyến nào đó không được đi, hãy tin ông ấy.

Năm 2026 đi tàu hết bao nhiêu?

Hai bảng giá năm 2026 tôi tìm được lệch nhau 20.000 VND ở chuyến cơ bản, nên tôi đưa cả hai. Mọi mức đều chưa gồm VAT, và cả hai bảng đều ghi giá không áp dụng vào ngày lễ hay dịp Tết. Khoản phí bảo tồn 20.000 VND một người, thu cho vườn quốc gia Núi Chúa, được cộng vào mọi vé và là khoản hợp lệ.

Chuyến, theo bảng giá năm 2026	Người lớn	Trẻ em	Ghi chú
Xem san hô, 45 phút, tàu ghép	80.000 đến 100.000 VND	60.000 đến 80.000 VND, từ 5 đến 11 tuổi	Tàu ghép cần từ 15 khách trở lên
Xem san hô, tàu riêng	800.000 VND cho tối đa 4 người		Tối đa 2.400.000 VND cho nhóm 20 đến 29 người
Chuyến lặn ống thở, 75 đến 120 phút	160.000 VND	140.000 VND, từ 6 đến 11 tuổi; dưới 6 tuổi miễn phí	Tàu riêng từ 1.100.000 VND cho tối đa 4 người
Phí bảo tồn của vườn quốc gia	20.000 VND	20.000 VND	Mỗi người, mỗi chuyến
Ca nô cao tốc	200.000 VND một người		Từ 6 khách trở lên; gói trọn ngày kèm bữa trưa từ 650.000 VND

Tàu ghé một mũi đá mà các nhà tàu gọi là mũi Cá Heo, các bãi Bãi Cóc và Bãi Nhà Cũ, một cái hang tên Hang Yến, và mấy rạn san hô. Tôi chưa bao giờ tìm thấy khoản phí nào để vào chính cái vịnh, và cũng chưa ai đòi tôi khoản đó. Mua ở văn phòng, đừng mua của người tới mời bạn ngoài bãi xe.

Rạn san hô có đáng xem không?

Có, với lưu ý rằng bạn nhìn qua một tấm kính từ một con tàu đang chạy, chứ không phải bơi bên trên nó. Mục từ tiếng Anh trên Wikipedia về vườn quốc gia liệt kê 307 loài san hô đã ghi nhận ở các rạn ngoài khơi Núi Chúa và mô tả chúng nhìn chung ở tình trạng từ tốt đến rất tốt, khá hơn phần lớn những gì còn lại quanh Nha Trang. Vào một buổi sáng lặng gió với mặt trời đã lên cao, bạn nhìn rõ đáy. Vào một buổi chiều biển động, bạn nhìn thấy bọt.

Chuyến dài hơn có thời gian xuống nước với kính lặn, và đó là bản tôi sẽ trả tiền nếu đi bây giờ. Chuyến 45 phút là ổn nếu bạn đi cùng trẻ con không trụ được lâu hơn, hoặc nếu biển động.

Ghi chép tại chỗ: chuyến tàu đầu tiên trong ngày được nước trong nhất và boong vắng nhất. Đến mười một giờ thì ánh sáng bẹt đi, gió lên, và tàu ghép nằm đợi cho đủ mười lăm khách.

Còn rùa biển thì sao?

Núi Chúa giữ những bãi đẻ rùa biển thường xuyên cuối cùng trên đất liền, và đây là phần câu chuyện của cái vịnh mà phần lớn khách không bao giờ nghe tới. Rùa xanh, đồi mồi và một loài thứ ba mà vườn quốc gia gọi là đồi mồi dứa lên bãi ở Bãi Thịt và các bãi kế bên từ tháng 5 đến tháng 10, cao điểm vào tháng 8. Từ năm 2014 đến đầu tháng 8 năm 2024, vườn ghi nhận 530 lượt rùa lên đẻ, 173 tổ thành công và 11.349 rùa con được thả. Mỗi ổ có 80 đến 120 trứng và nở sau 47 đến 50 ngày.

Bãi Thịt là phân khu bảo vệ nghiêm ngặt, ban đêm có các tổ tình nguyện của người trong làng đi tuần. Bạn không thể tự đi ra đó, và cũng không nên thử. Cái khách có thể làm là dự các buổi thả rùa con có giám sát trong chương trình đón khách của vườn, chương trình đặt ở Hang Rái chứ không phải ở làng Vĩnh Hy. Vườn quốc gia có từ ngày 9 tháng 7 năm 2003 và là khu dự trữ sinh quyển của UNESCO từ ngày 14 tháng 4 năm 2021. Tôi chưa lần nào canh trúng một buổi thả, điều đó cho thấy nó phụ thuộc vào mùa và vào lịch của vườn đến mức nào.

Nếu là tôi thì tôi sẽ làm thế này

1. Chạy đường ven biển Núi Chúa từ phía Cam Ranh vào một ngày thường trong khoảng tháng 1 đến tháng 8, khởi hành đủ sớm để tới Vĩnh Hy trước khi tàu ghép đầy chỗ.
2. Mua chuyến lặn ống thở ở văn phòng nghiệp đoàn: 160.000 VND một người lớn cộng 20.000 VND phí vườn quốc gia theo các bảng giá năm 2026.
3. Ăn trong làng sau đó; hải sản được đưa lên bờ ngay trong tầm mắt từ bàn ăn.
4. Ghé Hang Rái trên đường về, hoặc tốt hơn là ngủ gần đó rồi đi Hang Rái lúc trời vừa sáng hôm sau.
5. Bỏ qua mọi thứ có Bình Hưng trong đó, và bỏ hẳn cái vịnh vào các ngày lễ.

Nếu bạn ở dải Bãi Dài, trang của Cam Ranh Guide về vịnh Vĩnh Hy có phần chi tiết tính từ phía sân bay; con số của chính Aman cho quãng đường tới khu nghỉ Amanoi của họ bên vịnh, khu đã ở đó từ năm 2013, là 75 phút từ sân bay Cam Ranh.